68500 Assistant Teacher Bharti Vilom Opposite Word Study Material in Hindi
68500 Assistant Teacher Bharti Vilom Opposite Word Study Material in Hindi
विलोम ( Opposite Word)
अतिलघु उत्तरीय प्रश्न
Very Short Question Answer

प्रश्न – विलोम किसे कहते हैं।
उत्तर – विलोम वह शब्द है, जिससे किसी शब्द-विशेष का विपरीत या उल्टा अर्थ प्रकट होता है।
प्रश्न – विलोम को अन्य किन नामों से भी जाना जाता है?
उत्तर – विलोम शब्द प्रतिलोमार्थक, विपरीतार्थक या विपर्यायवाची शब्द के नाम से भी जाना जाता है।
प्रश्न – विलोम शब्द के संदर्भ में किस बात का विशेष ध्यान रखन चाहिए?
उत्तर – विलोम शब्द के संदर्भ में एक बात विशेष ध्यान देने योग्य है कि संज्ञा शब्द का विलोम संज्ञा और विशेषण का विलोम विशेषण ही होना चाहिए।
प्रश्न – दानी का विलोम शब्द क्या है?
उत्तर – दानी का विलोम शब्द कृपण होता है।
प्रश्न – लघुत्व का विपरीतार्थक शब्द क्या होगा?
उत्तर – लघुत्व का विपरीतार्थक शब्द गुरुत्व होता है।
प्रश्न – प्रत्यक्ष का विलोम शब्द क्या है?
उत्तर – प्रत्यक्ष का विलोम शब्द परोक्ष है।
प्रश्न – अधम का विलोम शब्द क्या है?
उत्तर – अधम का विलोम शब्द उत्तम है।
प्रश्न – चिरंतन का विलोम क्या है?
चिरंतन का विलोम नश्वर होता है।
प्रश्न – गौरव का विलोम शब्द क्या है?
उत्तर – गौरव का विलोम शब्द लाघव है।
प्रश्न – मुख का विपरीतार्थक शब्द क्या है?
उत्तर – मुख का विपरीतार्थक शब्द पृष्ठ होता है।
प्रश्न – ऋजु का विलोम शब्द क्या है?
उत्तर – ऋजु का विलोम शब्द वक्र होता है।
प्रश्न – निन्द्य का विलोम शब्द क्या है?
निन्द्य का विलोम शब्द स्तुत्य है।
प्रश्न – अर्वाचीन का विलोम शब्द क्या है?
उत्तर – अर्वाचीन का विलोम शब्द प्राचीन है।
प्रश्न – क्षणिक का विलोम शब्द क्या है?
उत्तर – क्षणिक का विलोम शब्द शाश्वत होता है।
प्रश्न – अल्प का विलोम शब्द क्या है?
उत्तर – अल्प का विलोम बहु होता है।
प्रश्न – परिश्रम का विलोम शब्द क्या है?
उत्तर – परिश्रम का विलोम शब्द आलस्य है।
प्रश्न – मोक्ष का विलोम शब्द क्या है?
उत्तर – मोक्ष का विलोम शब्द बन्धन है।
प्रश्न – आगामी का विलोम शब्द क्या है?
उत्तर – आगामी का विलोम विगत है।
विशिष्ट परीक्षा सामग्री
| शब्द | विलोम |
| अनुकूल | प्रतिकूल |
| अनैक्य | ऐक्य |
| अधिकारी | अनधिकारी |
| अक्षुण्ण | क्षुण्ण |
| अति | अल्प |
| अर्पण | ग्रहण |
| असीम | ससीम |
| अवनि | अम्बर |
| अर्वाचीन | प्राचीन |
| अल्पज्ञ | बहुज्ञ |
| अनंत | सांत |
| अधोलिखित | उपरिलिखित |
| अल्पायु | दीर्घायु |
| अल्प | बहु |
| अचल | सचल |
| अभिमानी | निरभिमानी |
| अनुलोम | प्रतिलोम |
| अत्यन्त | अल्प |
| अवरोह | आरोह |
| अधिक | न्यून |
| अधोगामी | ऊर्ध्वगामी |
| अधित्यका | उपत्यका |
| अस्वीकार | अंगीकार |
| अन्धकार | प्रकाश |
| अधर्म | सधर्म |
| अतल | वितल |
| अवाक् | सवाक् |
| अभिमुख | प्रतिमुख |
| अश्लील | श्लील |
| अमर | मर्त्य |
| अस्तेय | स्तेय |
| अविकृत | विकृत |
| अध्यवसाय | अनध्यवसाय |
| अलभ्य | लभ्य |
| अनुरक्ति | विरक्ति |
| अमावस्या | पूर्णिमा |
| अल्पकालीन | दीर्घकालीन |
| अन्त | आदि |
| अपमान | सम्मान |
| आपत्ति | सम्मति |
| अधुनातन | पुरातन |
| अचेतन | चेतन |
| अनेकान्त | एकान्त |
| अनावृत | आवृत |
| अनुलोम | प्रतिलोम |
| अपव्ययी | मितव्ययी |
| अथ | इति |
| अवलम्ब | निरवलम्ब |
| अकाल | सुकाल |
| अतिवृष्टि | अनावृष्टि |
| अन्तरंग | बहिरंग |
| अनुराग | विराग |
| अर्जन | व्ययन |
| अनुज | अग्रज |
| अंधेरा | उजाला |
| अगला | पिछला |
| अन्तर्मुखी | बहिर्मुखी |
| अपेक्षा | उपेक्षा |
| अभिज्ञ | अनभिज्ञ |
| अपकार | उपकार |
| अनाहूत | आहूत |
| अग्र | पश्च |
| अनुग्रह | विग्रह |
| आकर्षण | विकर्षण |
| अनवधान | सावधान |
| अभिव्यक्त | अनभिव्यक्त |
| अवर | प्रवर |
| अनृत | ऋतु |
| अवज्ञा | आज्ञापालन |
| अचिंतनीय | चिंतनीय |
| अवशेष | नि:शेष |
| अंतिम | अनंतिम |
| अवगत | अनवगत |
| अंतिम | अनंतिम |
| अवगत | अनवगत |
| अंतिम | प्रथम |
| अर्पित | ग्रहीत |
| अन्तर्साक्ष्य | बहिर्साक्ष्य |
| अरुचि | सुरुचि |
| अधम | उत्तम |
| अगम | सुगम |
| अग्नि | जल |
| अनापत | आतप |
| अभ्यस्त | अनभ्यस्त |
| अनुरक्त | विरक्त |
| अवरोध | अनवरोध |
| अंशत: | पूर्णत: |
| अभिशाप | आशीर्वाद |
| अगाध | छिछला |
| आध्यात्मिक | भौतिक |
| आत्मावलम्बी | परावलम्बी |
| आर्द्र | शुष्क |
| आवर्तक | विवर्तक |
| आविर्भाव | तिरोभाव |
| आचार | अनाचार |
| आभ्यन्तर | बाह्रा |
| आकांक्षा | अनाकांक्षा |
| आवरण | निरावरण |
| आरोहण | अवरोहण |
| आपूरित | रिक्त |
| आहार | निराहार |
| आकार | निराकार |
| आडम्बर | निराडम्बर |
| आग्रह | दुराग्रह |
| आगम | अनागम |
| आजादी | गुलामी |
| आधिक्य | अनाधिक्य |
| ईद | मुहर्रम |
| इन्द्रियगोचर | इन्द्रियातीत |
| ईश्वर | जीव |
| उत्तम | अधम |
| उदय | अस्त |
| उच्छ्वास | नि:श्वास |
| उन्मुख | विमुख |
| उत्थान | पतन |
| उदयाचल | अस्ताचल |
| उत्पत्ति | विनाश |
| उर्ध्व | अध: |
| उद्भव | अवसान |
| ऋजु | वक्र |
| उपमा | व्यतिरेक |
| उर्वर | अनुर्वर |
| उत्तेजित | शमित |
| उष्ण | शीतल |
| एकत्र | विस्तीर्ण |
| ऐश्वर्य | अनैश्वर्य |
| एड़ी | चोटी |
| एकाग्र | चंचल |
| औदार्य | अनौदार्य |
| औरस | दत्तक |
| क्रूरता | करुणा |
| कीर्ति | अपकीर्ति |
| अन्दर | बाहर |
| अक्षत | क्षत |
| अनुनासिक | निरनुनासिक |
| आक्रमण | प्रतिरक्षा |
| आयोजन | वियोजन |
| आरुढ़ | अनारुढ़ |
| आडम्बर | सादगी |
| आगामी | विगत |
| आकर्षण | विकर्षण |
| आधार | आधेय |
| आमिष | निरामिष |
| आपद | निरापद |
| आवाहन | विसर्जन |
| अवर्षण | वर्षण |
| आकीर्ण | विकीर्ण |
| आकुंचन | प्रसारण |
| आदृत | निरादृत |
| आर्ष | अनार्ष |
| आत्मसंशय | आत्मविश्वास |
| आनन्द | शोक |
| इष्ट | अनिष्ट |
| इहलोक | परलोक |
| ईप्सित | अनीप्सित |
| ईश्वरवादी | अनीश्वरवादी |
| उद्यमी | निरुद्यम |
| उपमेय | अनुपमेय |
| उन्नयन | अवनयन |
| उत्कर्ष | अपकर्ष |
| उन्नति | अवनति |
| उपरि | अध: |
| उत्तरायण | दक्षिणायन |
| उग्र | सौम्य |
| उज्जवल | धूमिल |
| उत्सुक | अनुत्सुक |
| उन्मीलन | निमीलन |
| उपार्जित | अनुपार्जित |
| उल्लास | अवसाद |
| उदासीन | आसक्त |
| ऐच्छिक | अनैच्छिक |
| एक | अनेक |
| ऐहिक | पारलौकिक |
| एकेश्वरवाद | बहुदेववाद |
| ऐतिहासिक | अनैतिहासिक |
| औचित्य | अनौचित्य |
| कृश | पुष्ट |
| क्रमहीन | क्रमबद्ध |
| करुण | निष्ठुर |
| कर्कश | मधुर |
| कोलाहल | नीरवता |
| कथ्य | अकथ्य |
| कुव्यवस्था | सुव्यवस्था |
| कल्पित | यथार्थ |
| कामी | निष्काम |
| कुंद | तीक्ष्ण |
| कुरुप | सुरुप |
| कुमारी | विवाहिता |
| खिलना | मुरझाना |
| खंडन | मंडन |
| ग्रहीता | दाता |
| गमनीय | अगमनीय |
| गण्य | अगण्य |
| गम्भीर | चंचल |
| गगन | धरती |
| ग्रस्त | मुक्त |
| गत | आगत |
| डिग | अडिग |
| गुणाढ्य | गुणहीन |
| गोपनीय | प्रकाशनीय |
| घात | प्रतिघात |
| चातुर्य | मूर्खता |
| चिंरजीवी | अल्पजीवी |
| च्युत | अच्युत |
| चरित्रवान | चरित्रहीन |
| छन्दबद्ध | छन्दमुक्त |
| ज्योतिर्मय | तमोमय |
| सजातीय | विजातीय |
| जड़ | चेतन |
| जंगम | स्थावर |
| जल | थल |
| जीवित | मृत |
| जितेन्द्रिय | इन्द्रियासक्त |
| ज्योति | तम |
| झोपड़ी | महल |
| ताप | शीत |
| तुच्छ | महान |
| तामसिक | सात्विक |
| तीव्र | मन्द |
| तनय | तनया |
| तुष्ट | रुष्ट |
| तन्वंगी | स्थूलांगी |
| थोक | फुटकर |
| दिवा | रात्री |
| कीर्ति | अपकीर्ति |
| कलंकित | निष्कलंक |
| कर्षण | विकर्षण |
| कुटिल | सरल |
| कायर | साहसी |
| कुरुप | सुन्दर |
| कारागार | महल |
| कटु | मधुर |
| खगोल | भूगोल |
| ख्यात | अख्याल |
| गुप्त | प्रकट |
| गहरा | छिछला |
| गत | आगत |
| गमन | आगमन |
| गौरव | लाघव |
| गौण | मुख्य |
| गरल | सुधा |
| गुण | दोष |
| गेय | अगेय |
| ग्राह्रा | त्याज्य |
| घृणा | प्रेम |
| घातक | रक्षक |
| चेतन | अचेतन |
| चित | अचित |
| चिन्ता | प्रसन्नता |
| छात्र | शिक्षक |
| छुटकारा | बन्धन |
| ज्येष्ठ | कनिष्ठ |
| जटिल | सरल |
| ज्वार | भाटा |
| जागरण | निद्रा |
| जन्म | मरण |
| जागृत | सुषुप्त |
| ज्येष्ठ | लघु |
| जय | पराजय |
| झूठ | सच |
| ढंग | बेढंग |
| तिमिर | प्रकाश (ज्योति) |
| तीक्ष्ण | कुंठित |
| तृष्णा | तुप्ति |
| तुकान्त | अतुकान्त |
| तेजस्वी | निस्तेज |
| तारुण्य | वार्द्धक्य |
| तरुणी | वृद्धा |
| थाह | अथाह |
| दीर्घ | ह्रस्व |
| देवता | दानव |
| दण्ड | पुरस्कार |
| दुष्कर | सुकर |
| दृढ़ | अदृढ़ |
| द्वैत | अद्वैत |
| दरिद्र | धनी |
| द्रव | ठोस |
| दुर्योग | सुयोग |
| देवर | जेठ |
| दु:खान्त | सुखान्त |
| दैविक | भौतिक |
| दक्षिण | वाम |
| दीर्घकाय | कृशकाय |
| धीर | अधीर |
| धार्मिक | अधार्मिक |
| धीरोदात्त | धीरोद्धत |
| धृष्ट | विनम्र |
| निष्पाप | सपाप |
| निरक्षर | साक्षर |
| नास्तिक | आस्तिक |
| नूतन | पुरातन |
| निरामिष | सामिष |
| नागरिक | ग्रामीण |
| निषिद्ध | विहित |
| निन्द्य | वन्द्य |
| निर्भीक | भयभीत |
| निर्जीव | सजीव |
| निर्वाक् | सवाक् |
| निर्गमन | आगमन |
| नि:सीम | ससीम |
| निष्काम | सकाम |
| नि:शंक | सशंक |
| निरुद्विग्न | उद्विग्न |
| निष्कंटक | सकंटक |
| परलोक | इहलोक |
| पाश्चात्य | पौर्वात्य |
| पतन | उत्थान |
| पूर्वकालीन | उत्तरकालीन |
| पोषित | अपोषित |
| पौरुष | स्त्रीत्व |
| प्रवृत्ति | निवृत्ति |
| प्रखर | मन्द |
| परार्थ | स्वार्थ |
| परिश्रम | विश्राम |
| पल्लवन | संक्षेपण |
| पक्षपाती | निष्पक्ष |
| दूषित | स्वच्छ |
| दूर | पास |
| दिव्य | लौकिक |
| दूरदर्शिता | अदूरदर्शिता |
| द्रुत | मंथर |
| दास | स्वामी |
| दुर्दिन | सुदिन |
| दुर्भाग्य | सौभाग्य |
| दमित | उत्तेजित |
| दुर्निवार | निवार्य |
| दैत्य | देव |
| दुष्कृति | सुकृति |
| दण्ड | क्षमा |
| ध्वंस | निर्माण |
| धनी | निर्धन |
| धूप | छाँह |
| निर्मल | मलिन |
| नश्वर | शाश्वत |
| निन्दा | स्तुति |
| निषेध | विधि |
| निरुग्णता | रुग्णता |
| निर्दय | सदय |
| निन्दनीय | प्रशंसनीय |
| निर्बुद्धि | बुद्धिमान |
| निरुद्ध | अनिरुद्ध |
| निराधार | साधार |
| नकारात्मक | सकारात्मक |
| निर्बल | सबल |
| निरर्थक | सार्थक |
| निष्कलंक | सकलंक |
| निद्रा | जाग्रत |
| निवृत्त | प्रवृत्त |
| निज | पर |
| निर्लज्ज | सलज्ज |
| प्रवृत्ति | निवृत्ति |
| पेय | अपेय |
| परिपक्व | अपरिपक्व |
| परिणित | अपरिणित |
| पराजय | जय |
| पृष्ठ | अग्र |
| पूर्वाह्रन | अपराह्रन |
| परायन्त | स्वायन्त |
| पुष्ट | क्षीण |
| परास्त | विजित |
| प्रच्छन्न | स्पष्ट |
| प्रदत्त | आदत्त |
| प्राची | प्रतीची |
| प्रयोग | अप्रयोग |
| प्रबुद्ध | बुद्धिहीन |
| प्रख्यात | कुख्यात |
| प्रियोक्ति | कटूक्ति |
| हर्ष | विषाद |
| प्रस्थान | प्रवेश |
| प्रकाश | अन्धकार |
| प्रेषक | प्रेष्य |
| भाग्य | अभाग्य |
| भक्ष्य | अभक्ष्य |
| भद्र | अभद्र |
| भूषण | दूषण |
| भयाक्रान्त | भयशून्य |
| भावी | भूत |
| भारी | हल्का |
| मलिन | निर्मल |
| मन्द | त्वरित |
| मनुष्य | पशु |
| मूक | वाचाल |
| मधुर | कटु |
| महत्वपूर्ण | गौण |
| ममता | निर्ममता |
| मनसा | कर्मणा |
| मुत्युञ्जय | मर्त्य |
| मतभेद | मतैक्य |
| मानव | दानव |
| मिथ्या | सत्य |
| मौन | मुखर |
| मुक्त | बद्ध |
| मूल | निर्मूल |
| मृत्यु | जीवन |
| मानवीय | अमानवीय |
| मुश्किल | आसान |
| यथार्थ | कल्पित |
| यति | गृहस्थ |
| युयुत्सा | मैत्री |
| यथेष्ट | स्वल्प |
| योग्य | अयोग्य |
| राष्ट्रप्रेम | राष्ट्रद्रोह |
| रचना | ध्वंस |
| राजा | रंक |
| विशिष्ट | साधारण |
| रसिक | नीरस |
| रुक्ष | मृदु |
| लोक | परलोक |
| लुभावना | घिनौना |
| प्रत्यक्ष | परोक्ष |
| प्रभु | भृत्य |
| प्राच्छादन | अनाच्छादन |
| प्रशान्त | उदभ्रान्त |
| प्रमुख | सामान्य |
| पतनोन्मुख | विकासोन्मुख |
| प्रफुल्ल | म्लान |
| प्रगति | अवनति |
| बोधगम्य | दुर्बोध |
| भोग्य | अभोग्य |
| भूत | भविष्य |
| भीतरी | बाहरी |
| भय | अभय |
| भौतिक | आध्यात्मिक |
| भोगी | योगी |
| भोज्य | अभोज्य |
| मृत्यु | जीवन |
| महात्मा | दुरात्मा |
| मित्र | शत्रु |
| मिलन | वियोग |
| मंथर | क्षिप्र |
| मार्जित | अमार्जित |
| मूर्छित | सचेत |
| महायोगी | महाभोगी |
| मुदित | खिन्न |
| मेधावी | मूर्ख |
| मृदुल | कठोर |
| मुक्ति | बन्धन |
| मान | अपमान |
| मुद्रित | अमुद्रित |
| महानता | लघुता |
| महत्तम | लघुत्तम |
| मुख | पृष्ठ |
| मुनाफा | नुकसान |
| युद्ध | शान्ति |
| योग | भोग |
| याचक | दाता |
| यश | अपयश |
| रात्रि | दिन |
| राग | विराग |
| रक्षक | भक्षक |
| रनिवास | सेविका-वास |
| आरोहण | अवरोहण |
| रिक्त | पूर्ण |
| रोगी | निरोगी |
| लिप्त | निर्लिप्त |
| लम्बा | ठिगना |
| लंघनीय | अलंघनीय |
| लालसा | विरक्ति |
| लक्ष्य | अलक्ष्य |
| लिखित | मौखिक |
| लम्बाई | चौड़ाई |
| लाभदायक | हानिकारक |
| वीरता | कायरता |
| वर | वधू |
| वादी | प्रतिवादी |
| विजयी | परास्त |
| व्यष्टि | समष्टि |
| विधि | निषेध |
| वैषम्य | साम्य |
| वैतनिक | अवैतनिक |
| विजय | पराजय |
| विनत | उद्धय |
| विपन्न | सम्पन्न |
| वाद | प्रतिवाद |
| वसन्त | पतझड़ |
| व्यय | आय |
| विपद् | सम्पद |
| विदेश | स्वदेश |
| वर्ण | विवर्ण |
| विभव | पराभव |
| वैज्ञानिक | अवैज्ञानिक |
| वरदान | अभिशाप |
| वृद्ध | बालक |
| विदेशी | स्वदेशी |
| बन्ध्या | उर्वरा |
| विनिर्णीत | अनिर्णीत |
| विराट | लघु |
| विज्ञ | अज्ञ |
| सकर्म | निष्कर्म |
| स्वजाति | विजाति |
| सुगम | दुर्गम |
| सूक्ष्म | स्थूल |
| सहयोगी | प्रतियोगी |
| सरल | कठोर |
| सदाचार | दुराचार |
| सकाम | निष्काम |
| सजल | निर्जल |
| स्वर्ग | नरक |
| साहसी | भीरु |
| संकीर्ण | विकीर्ण |
| समरुप | विविध |
| संक्षिप्त | विस्तृत |
| संघटन | विघटन |
| लज्जालु | निर्लज्ज |
| लब्ध | प्रदत्त |
| लोकतन्त्र | राजतन्त्र |
| लजीला | बेशर्म |
| लापरवाह | सावधान |
| विपुल | अल्प |
| विधवा | सधवा |
| व्यक्ति | समाज |
| वियोजन | संयोजन |
| विकास | ह्रास |
| व्यर्थ | सार्थक |
| वनस्थल | मरुस्थल |
| वैमनस्य | मैत्री |
| व्यक्तिगत | सार्वजनिक |
| विषाद | हर्ष |
| वाचाल | मूक |
| विरक्त | आसक्ता |
| विस्तृत | संक्षिप्त |
| वृह्त् | लघु |
| व्यस्त | अव्यस्त |
| वियोग | संयोग |
| विवस्त्र | सवस्त्र |
| वध्य | अवध्य |
| व्यवह्रत | अव्यवह्रत |
| विरत | निरत |
| विष | अमृत |
| वरिष्ठ | कनिष्ठ |
| वंदनीय | निंदनीय |
| विस्मरण | स्मरण |
| विभ्रान्त | शांत |
| विश्लेषण | संश्लेषण |
| विवेकी | अविवेकी |
| सम्मुख | प्रतिमुख |
| सजीव | निर्जीव |
| सम्मान | अपमान |
| संयोग | वियोग |
| स्वर | व्यंजन |
| सौम्य | उग्र |
| स्वकीय | परकीय |
| संदेह | विश्वास |
| सरस | नीरस |
| संग्रह | त्याग |
| सृजन | विनाश |
| संकल्प | विकल्प |
| सुसंगति | कुसंगति |
| संदेह | निस्संदेह |
| सभेद्य | अभेद्य |
| अल्पायु | चिरायु |
| संकीर्ण | विस्तृत |
| सात्विक | तामसिक |
| ससीम | असीम |
| स्वानुगत | परानुगत |
| सुकर | दुष्कर |
| स्वप्न | जागरण |
| सुन्दर | असुन्दर |
| सरलता | कठिनता |
| सशस्त्र | निरस्त्र |
| संभाव्य | असंभाव्य |
| सुसाध्य | दु:साध्य |
| सहज | असहज |
| समीपस्थ | दूरस्थ |
| सामान्य | विशिष्ट |
| सम्पदा | विपदा |
| सुफल | कुफल |
| सशुल्क | नि:शुल्क |
| सुयश | अपयश |
| सहायक | प्रधान |
| स्वजाति | विजाति |
| शुचि | अशुचि |
| शीत | ग्रीष्म |
| शासक | शासित |
| शुष्क | आर्द्र |
| शिव | अशिव |
| श्वास | प्रश्वास |
| श्लिष्ट | अश्लिष्ट |
| शक्तिमान | शक्तिहीन |
| शूर | भीरु |
| शिक्षक | विद्यार्थी |
| श्रोता | वक्ता |
| श्रम | विश्राम |
| श्रद्धा | घृणा |
| श्रृंखला | विश्रृंखला |
| श्रवण | दर्शन |
| हताश | आशावान |
| हास | रुदन |
| हल्का | भारी |
| क्षति | लाभ |
| क्षुब्ध | प्रशान्त |
| क्षणिक | शाश्वत |
| सन्त | असन्त |
| सविकार | निर्विकार |
| स्वकीया | परकीया |
| समादृत | निरादृत |
| सजल | निर्जल |
| सुधा | गरल |
| संचय | असंचय |
| स्फुट | अस्फुट |
| समावेशन | अनावेशन |
| साहसी | भीरु |
| सनातनी | प्रगतिवादी |
| सदाशय | कदाशय |
| सुगति | दुर्गति |
| सशंक | निश्शंक |
| सहनीय | असहनीय |
| सक्षम | अक्षम |
| सविकार | निर्विकार |
| सह्रदय | ह्रदयहीन |
| सम्मान | अपमान |
| सारथी | रथी |
| संगठित | विघटित |
| सुनाम | दुर्नाम |
| शोभन | अशोभन |
| शकुन | अपशकुन |
| शयन | जागरण |
| शान्ति | अशान्ति |
| शठता | सज्जनता |
| शिथिल | दृढ़ |
| शारीरिक | मानसिक |
| श्यामा | गौरी |
| श्लाघ्य | अश्लाघ्य |
| शाश्वत | क्षणिक |
| श्रांत | अश्रांत |
| श्रेष्ठ | निम्न |
| श्रुत | अश्रुत |
| श्रीमान | श्रीमती |
| हतोत्साह | सतोत्साह |
| हत्या | जीवनदात्त |
| क्षत | अक्षत |
| क्षुद्र | विराट |
| क्षर | अक्षर |
| ज्ञेय | अज्ञेय |

